Hoger onderwijs, Opinie

Is duurder hoger onderwijs echt onvermijdelijk?

deredactie.be
22 oktober 2014

Dat de Vlaamse regering in haar bezuinigingswoede ook het onderwijs niet spaart, gaat niet onopgemerkt voorbij. Als schepen van studentenzaken kom ik dagelijks in contact met de verontwaardiging die het verhoogde inschrijvingsgeld voor het hoger onderwijs teweeg brengt. Ik merk veel boosheid, maar ook opvallend veel gelatenheid: “Het kan waarschijnlijk niet anders, zeker?” Vreemd, want wat de huidige Vlaamse regering een onvermijdelijke inspanning noemt, is eigenlijk niet meer dan een loutere beleidskeuze.

Studeren aan het hoger onderwijs wordt fors duurder: vanaf volgend jaar betaalt een student 890 euro inschrijvingsgeld, 271 euro meer dan voordien. De maatregel werd gecommuniceerd met de mededeling dat de minister van onderwijs flink haar mannetje heeft gestaan. De uiteindelijke som is immers niet zo hoog als de bedragen die aanvankelijk circuleerden, en meer kan je van haar in deze tijden van bezuiniging ook niet verwachten: ieder van ons moet nu eenmaal een extra inspanning leveren, toch?

Minder waar voor je geld

Studenten die zich zouden afvragen of de kwaliteit van hun opleiding stijgt met de verhoging van het inschrijvingsgeld, moet ik teleurstellen: de motieven van de nieuwe maatregel zijn uitsluitend boekhoudkundig. Het onderwijs wordt er niet beter van en ook een inhoudelijke visie op de toekomst van onze universiteiten en hogescholen zit er niet in. Nee, er worden geen fundamentele vragen gesteld of langetermijndoelstellingen geformuleerd. De student krijgt gewoon minder waar voor zijn geld.

“Spijtig”, zeggen sommige studenten dan, “dat net wij getroffen worden door die onvermijdelijke besparingen. Maar goed, iedereen moet zijn steentje bijdragen, zeker?” Verlamd door de doctrine dat een maatschappij alleen nood zou hebben aan een begroting in evenwicht, is men gaan geloven dat enkel snoeien nog helpt om te groeien.

Maar waar je snoeit, hoe je snoeit, wanneer je snoeit en of je überhaupt snoeit, dat zijn gerichte keuzes. Zo is ook de verhoging van het inschrijvingsgeld een loutere keuze en geen onontkoombare verplichting.

verder lezen »

Hoger onderwijs, Opinie

Studielening? Bezint eer ge begint!

deredactie.be
30 juli 2014

Als schepen van studentenzaken vraag ik af en toe weleens aan een universiteits- of hogeschoolstudent wie haar of zijn studies betaalt. Steevast gaat er dan minstens één wenkbrauw de hoogte in. Met onderzoekende blik vertelt de m/v in kwestie dat het de ouders zijn, tiens. Dan vraag ik of de overheid er misschien niet voor een klein stukje tussen komt. Het antwoord klinkt wat verongelijkt: neen, we krijgen géén studietoelage en ons kot wordt niet gesubsidieerd en ze betalen echt alles zelf.

Allicht debiteert de student wat zijn/haar ouders ieder weekend uitentreuren herhalen. Ik ga dus even door. Dus de samenleving legt er niets bij? Nee dus. En als ik je zeg dat de overheid wél voor iedereen wat bijpast, via de belastingen? Dan vindt mijn gesprekspartner onvermijdelijk dat dit deeltje beslist erg klein moet zijn. Mama en papa hebben het toch knap lastig sinds zoon- of dochterlief in de aula zit?

Onderwijs kost handenvol geld

Het wordt almaar moeilijker om het volledige plaatje te schetsen, al is het thema actueler dan ooit. De Vlaamse regering heeft immers beslist om te snoeien in de uitgaven voor het hoger onderwijs. Dat moet dringend goedkoper, en daarom gaan de werkingsmiddelen naar omlaag. Universiteiten en hogescholen worden afgewimpeld met de boodschap dat zij hun inschrijvingsgeld fors kunnen laten stijgen. En natuurlijk gaat iedereen ervan uit dat de kwaliteit op peil blijft.

“Momenteel is een kwart (!) van de uitstaande hypothecaire schuld in de VS afkomstig van studieleningen”

Onderwijs kost handenvol geld. Bijna de helft van het Vlaamse overheidsbudget gaat er naartoe. Van de lagere school tot en met de hogere studies tellen de ouders jaarlijks per kind ongeveer 250 euro aan schoolfacturen neer. Elk jaar past de samenleving daar via het belastingsysteem gemiddeld 21.500 euro bij. Dat is een enorm bedrag.

verder lezen »