Begraafplaatsen: een plek waar rouw, herdenking, troost en ontmoeting samenkomen

In 2019 werd ik schepen van begraafplaatsen. Hoewel dat een buitenbeentje kan lijken in mijn bevoegdheden, sluit het er net bijzonder goed bij aan. Want ook de begraafplaats is een vorm van zorgen voor de Leuvenaars. Mensen begraven en herdenken, troost bieden aan wie achterblijft en omgaan met rouw en verlies: dat is zorgzaamheid van deze stad voor haar inwoners. Voor mij maken begraafplaatsen deel uit van ons leven en onze wereld. Daarom wil ik er op een gepaste manier ontmoetingsplekken van maken. Of het nu is om samen te rouwen aan een graf of viool te oefenen op deze laatste rustplek van de Leuvenaars: met mijn beleid wil ik mensen samenbrengen rond rouw, verlies en troost. Ik wil die thema's bespreekbaar maken en van begraafplaatsen serene troost plekken maken die, 'doodgewoon', bij het dagelijkse leven horen.

Zo stelden we onze begraafplaatsen open voor fietsers om hen als rustige doorsteek te gebruiken, en ook wandelaars met honden zijn vanaf nu welkom. Daarnaast schroeven we de verharding terug en laten de begraafplaatsen weer groene plekken zijn, goed voor de natuur en de bezoekers. We gaven oude rituelen opnieuw vorm en vertaalden deze naar de hedendaagse context. De afgelopen drie jaar deden we heel wat. Hier alvast een kleine greep uit alle mooie initiatieven.

'Laat ze liggen'

De natuur krijgt het op begraafplaatsen vaak hard te verduren doordat er jarenlang veel pesticiden gebruikt zijn (nu is dat gelukkig verboden), maar ook door het overdreven ‘opruimen’ van bladeren en groen, en beplanting die wel netjes is maar niet opgewassen is tegen de klimaatverandering. Daarom doen we in Leuven mee met de campagne ‘Laat ze liggen’: in de herfst laten we de vallende bladeren gewoon liggen in plaats van alles weg te halen en naar het containerpark te brengen. Want die bladeren zijn de voeding voor de bodem, waaruit bomen en planten groeien. Zo krijgt de bodem op de Leuvense begraafplaatsen weer de kans om zichzelf te beschermen tegen kou en hitte.

Plantenlabo

Niet alle planten doen het goed op de begraafplaatsen. De bodem van een begraafplaats is vaak niet rijk aan voeding en wordt regelmatig omgewoeld. Daarnaast is een begraafplaats vaak een grote open vlakte die op warme dagen sterk uitdroogt. Om meer kennis te krijgen over welke planten het goed doen en welke minder, legden we een plantenlaboratorium aan op de Stadsbegraafplaats, om dit te testen. 

Troost plukken

In 2020 liet ik bloemenweides aanleggen op de Stadsbegraafplaats waarin je ‘troostbloemen’ kan plukken om op een graf te plaatsen of mee naar huis te nemen, om je thuis met de rustplek van je geliefde te verbinden.

Troostmuur

We hielden al jarenlang de foto's bij vanop grafstenen die op het einde van hun concessie weggehaald werden. Deze foto's werden ooit met veel zorg en liefde uitgekozen door familie om hun geliefden te herdenken. In 2021 gebruikten we een van de muren van de Stadsbegraafplaats om een 'troostmuur' te maken en deze foto's een nieuwe plek te geven. 

Deze troostmuur is ook een plek voor de herdenking van mensen die niet in Leuven begraven (kunnen) worden, maar van wie naasten toch graag een herinnering willen toevoegen op onze begraafplaats. Iedereen die wil kan een fotolijstje afgeven aan de dienst begraafplaatsen en een fotolijstje op de muur laten plaatsen. 

 

troostmuur.jpg